|
|
|
| ECLI:NL:RVS:2026:6369 | | | | | Datum uitspraak | : | 04-11-2026 | | Datum gepubliceerd | : | 11-11-2026 | | Instantie | : | Raad van State | | Zaaknummers | : | 202600756/1/R4 en 2026007 202600756/1/R4 en 2026007 | | Rechtsgebied | : | Omgevingsrecht | | Indicatie | : | Bij besluit van 8 november 2023 heeft het college van burgemeesters en wethouders van Lochem aan GetAway Projects B.V. een omgevingsvergunning verleend voor de bouw van een recreatiewoning aan de [locatie] in Gorssel. GetAway Projects is een ontwikkelaar en verhuurder van recreatiewoningen. Zij heeft eerst een aanvraag om omgevingsvergunning gedaan voor de bouw van een recreatiewoning op het perceel aan de [locatie] in Gorssel. Daarna heeft zij een aanvraag gedaan voor de aanleg van het bijbehorende toegangspad en de opstelplaats voor auto’s. De bouw is inmiddels voltooid en de recreatiewoning is in gebruik. [appellant] woont naast het perceel. Hij ervaart overlast van de recreanten die gebruik maken van de recreatiewoning. | | Trefwoorden | : | agrarisch | | | bestemmingsplan | | | buitengebied | | | omgevingsvergunning | | | perceel | | | wabo | | | | Uitspraak | 202600756/1/R4 en 202600756/2/R4.
Datum uitspraak: 4 november 2026
AFDELING
BESTUURSRECHTSPRAAK
Uitspraak van de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State op een verzoek om het treffen van een voorlopige voorziening (artikel 8:81 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb)) en, met toepassing van artikel 8:86 van die wet, op het hoger beroep van:
[appellant], wonend in Gorssel, gemeente Lochem,
appellant,
tegen de uitspraak van de rechtbank Gelderland van 5 februari 2026 in zaken nrs. 25/919 en 25/4121 in het geding tussen:
[appellant]
en
het college van burgemeester en wethouders van Lochem.
Procesverloop
Bij besluit van 8 november 2023 heeft het college aan GetAway Projects B.V. een omgevingsvergunning verleend voor de bouw van een recreatiewoning aan de [locatie] in Gorssel.
Bij besluit van 19 december 2024 heeft het college aan GetAway Projects een omgevingsvergunning verleend voor de aanleg van een toegangspad en een opstelplaats bij die recreatiewoning.
Bij besluit van 8 januari 2025 heeft het college het door [appellant] tegen het besluit van 8 november 2023 gemaakte bezwaar gegrond verklaard en dat besluit zo gewijzigd dat de omgevingsvergunning ook gebruik in afwijking van het bestemmingsplan omvat.
Bij besluit van 31 juli 2025 heeft het college het door [appellant] tegen het besluit van 19 december 2024 gemaakte bezwaar gegrond verklaard en dat besluit in stand gelaten onder toevoeging van een voorschrift en aanvulling van de motivering.
Bij uitspraak van 5 februari 2026 heeft de rechtbank de door [appellant] tegen de besluiten van 8 januari 2025 en 31 juli 2025 ingestelde beroepen ongegrond verklaard.
Tegen deze uitspraak heeft [appellant] hoger beroep ingesteld.
[appellant] heeft de voorzieningenrechter verzocht een voorlopige voorziening te treffen.
Het college heeft een schriftelijke uiteenzetting gegeven.
[appellant] heeft nadere stukken ingediend.
De voorzieningenrechter heeft het verzoek op een zitting behandeld op 10 september 2026, waar [appellant] en het college, vertegenwoordigd door M. Oldenboom, zijn verschenen. Ook is op de zitting GetAway Projects, vertegenwoordigd door [gemachtigde A] en [gemachtigde B], gehoord.
Overwegingen
Overgangsrecht inwerkingtreding Omgevingswet
1. Op 1 januari 2024 zijn de Omgevingswet en de Invoeringswet Omgevingswet in werking getreden. Als een aanvraag om een omgevingsvergunning is ingediend vóór het tijdstip van inwerkingtreding van de Omgevingswet, dan blijft op grond van artikel 4.3, aanhef en onder a, van de Invoeringswet Omgevingswet het recht zoals dat gold onmiddellijk vóór dat tijdstip van toepassing tot het besluit op die aanvraag onherroepelijk wordt, met uitzondering van artikel 3.9, derde lid, eerste zin, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo).
De aanvraag om een omgevingsvergunning voor de recreatiewoning is ingediend op 10 juli 2023. Dat betekent dat daarvoor de Wabo, zoals die gold vóór 1 januari 2024, van toepassing blijft.
De aanvraag om een omgevingsvergunning voor het toegangspad en de opstelplaats is ingediend op 22 november 2024. Dat betekent dat daarvoor de Omgevingswet van toepassing is.
Onmiddellijk uitspraak in de hoofdzaak
2. In dit geval kan nader onderzoek redelijkerwijs niet bijdragen aan de beoordeling van de zaak en bestaat ook overigens geen beletsel om met toepassing van artikel 8:86, eerste lid, van de Awb onmiddellijk uitspraak te doen in de hoofdzaak.
Inleiding
3. GetAway Projects is een ontwikkelaar en verhuurder van recreatiewoningen. Zij heeft eerst een aanvraag om omgevingsvergunning gedaan voor de bouw van een recreatiewoning op het perceel aan de [locatie] in Gorssel (het perceel). Daarna heeft zij een aanvraag gedaan voor de aanleg van het bijbehorende toegangspad en de opstelplaats voor auto’s. De bouw is inmiddels voltooid en de recreatiewoning is in gebruik. [appellant] woont naast het perceel. Hij ervaart overlast van de recreanten die gebruik maken van de recreatiewoning.
Wet- en regelgeving
4. Op de aanvraag om een omgevingsvergunning voor de recreatiewoning is het bestemmingsplan "Buitengebied Lochem, geconsolideerde versie" (het bestemmingsplan) van toepassing. Op grond daarvan ligt er een bouwvlak met de bestemming "Recreatie - Recreatiewoning" op het perceel. Buiten dat bouwvlak heeft het perceel de bestemming "Bos". Op grond van artikel 18.2 van de regels van het bestemmingsplan mag de oppervlakte van een recreatiewoning niet meer dan 75 m² bedragen (inclusief berging en veranda), de goothoogte niet meer dan 3,50 meter bedragen, de bouwhoogte niet meer dan 7 meter en de inhoud niet meer dan 300 m³ (inclusief veranda). De recreatiewoning van GetAway Projects heeft een grotere inhoudsmaat, namelijk 336,37 m³. Het college heeft daarom een omgevingsvergunning verleend voor zowel bouwen als afwijkend gebruik (artikel 2.1, eerste lid, aanhef en onder a en onder c, van de Wabo).
Op de aanvraag om een omgevingsvergunning voor het toegangspad en de opstelplaats is naast het bestemmingsplan "Buitengebied Lochem, geconsolideerde versie" ook het bestemmingsplan "Parapluplan Parkeernormen" (het parapluplan) van toepassing. Het bestemmingsplan en het parapluplan maken op grond van artikel 4.6, eerste lid, aanhef en onder g, van de Invoeringswet Omgevingswet deel uit van het tijdelijke deel van het omgevingsplan van de gemeente Lochem als bedoeld in artikel 22.1 van de Omgevingswet. Om het wat betreft terminologie niet onnodig ingewikkeld te maken, zal de voorzieningenrechter in het vervolg van de uitspraak ook wat betreft de aanvraag om een omgevingsvergunning voor het toegangspad en de opstelplaats nog steeds spreken over het bestemmingsplan en het parapluplan.
De aanleg van het toegangspad en de opstelplaats is in strijd met de op grond van het bestemmingsplan geldende bestemming "Bos". Het college heeft dan ook een omgevingsvergunning verleend als bedoeld in artikel 5.1, eerste lid, aanhef en onder a, van de Omgevingswet voor de buitenplanse omgevingsplanactiviteiten "Afwijken van regels in het omgevingsplan die zien op het gebruik van de gronden" en "Afwijken van de regels in het omgevingsplan die zien op het uitvoeren van een werk, niet zijnde bouwwerk/werkzaamheid".
5. De relevante wet- en regelgeving is opgenomen in de bijlage, die onderdeel uitmaakt van deze uitspraak.
Het hoger beroep
6. [appellant] betoogt dat de rechtbank heeft miskend dat het college de afwijking van het bestemmingsplan niet heeft mogen toestaan met toepassing van artikel 2.12, eerste lid, aanhef en onder a, onder 2°, van de Wabo in samenhang met artikel 4, onderdeel 1 van bijlage II van het Besluit omgevingsrecht (het Bor). Volgens [appellant] is toepassing van die bepalingen niet mogelijk omdat de genoemde bepaling van het Bor over bijbehorende bouwwerken gaat, terwijl het hoofdgebouw één geheel is. Er is volgens hem niets in het bouwplan dat kan worden aangemerkt als een bijbehorend bouwwerk. [appellant] meent daarom dat de afwijking van het bestemmingsplan alleen zou kunnen worden toegestaan met toepassing van artikel 2.12, eerste lid, aanhef en onder a, onder 3°, van de Wabo. Hij wijst erop dat in dat geval gebruik zou moeten worden gemaakt van de uniforme openbare voorbereidingsprocedure en dat de raad om een verklaring van geen bedenkingen zou moeten worden gevraagd, wat niet is gebeurd.
6.1. [appellant] stelt met juistheid dat de grotere inhoudsmaat van het hoofdgebouw, waarvoor de omgevingsvergunning is verleend, niet is te onderscheiden van dat gebouw. Dat betekent echter niet dat die uitbreiding niet kan worden aangemerkt als een bijbehorend bouwwerk. In artikel 1, eerste lid, van bijlage II van het Bor staat dat onder "bijbehorend bouwwerk" ook een uitbreiding van het hoofdgebouw wordt verstaan. Die uitbreiding hoeft niet functioneel of bouwkundig zijn te onderscheiden van de rest van het gebouw. De Afdeling heeft bovendien eerder overwogen dat artikel 4, aanhef en onder 1, van bijlage II van het Bor niet de beperking bevat dat het moet gaan om een uitbreiding van een reeds bestaand gebouw of dat de uitbreiding aan de rest van het gebouw ondergeschikt moet zijn. Vergelijk onder meer de uitspraken van de Afdeling van 9 november 2016 (ECLI:NL:RVS:2016:2953), van 9 mei 2018 (ECLI:NL:RVS:2018:1515), en van 24 juni 2020 (ECLI:NL:RVS:2020:1465). Dat betekent dat het college in dit geval bevoegd was om de omgevingsvergunning te verlenen met toepassing van artikel 2.12, eerste lid, aanhef en onder a, onder 2°, van de Wabo in samenhang met artikel 4, aanhef en onderdeel 1, van bijlage II van het Bor. Dat brengt mee dat geen grond bestaat voor het oordeel dat het college ten onrechte de uniforme openbare voorbereidingsprocedure van afdeling 3.4 van de Awb niet heeft gevolgd of ten onrechte geen verklaring van geen bedenkingen heeft gevraagd. Die procedures zijn namelijk op grond van artikel 3.10, eerste lid, aanhef en onder a, van de Wabo, respectievelijk artikel 6.5, eerste lid, van het Bor, pas van toepassing als alleen vergunning kan worden verleend met toepassing van artikel 2.12, eerste lid, aanhef en onder a, onder 3°, van de Wabo.
Het betoog slaagt niet.
7. [appellant] betoogt dat de rechtbank ten onrechte heeft geoordeeld dat het college bij het besluit van 8 januari 2025 de inhoud van de omgevingsvergunning mocht veranderen ten opzichte van de vergunning zoals die was verleend bij besluit van 8 november 2023. Hij wijst erop dat bij de aanvraag om omgevingsvergunning een tekening was gevoegd waarop het toegangspad en de opstelplaats waren ingetekend. Die zijn volgens hem vervolgens impliciet toegestaan in de omgevingsvergunning van 8 november 2023. Omdat het toegangspad en de opstelplaats expliciet niet zijn opgenomen in de omgevingsvergunning zoals die is gewijzigd bij het besluit van 8 januari 2025, is er volgens [appellant] dus sprake van een wijziging van het bouwplan. Die wijziging is volgens hem niet van ondergeschikte aard. Het college had daarom van GetAway Projects moeten verlangen dat zij een nieuwe aanvraag zou indienen, aldus [appellant].
7.1. De rechtbank is gemotiveerd op deze grond van [appellant] ingegaan. De voorzieningenrechter kan zich vinden in het oordeel van de rechtbank en in de onder 6.1 van de uitspraak van de rechtbank opgenomen motivering, waarop dat oordeel is gebaseerd, waarin staat dat de aanvraag ziet op het bouwen van de recreatiewoning, net als het besluit van 8 november 2023, en niet op de aanleg van het toegangspad en de opstelplaats. Er is op dit punt geen sprake van een wijziging, laat staan van een niet-ondergeschikte.
Het betoog slaagt niet.
8. [appellant] betoogt dat de rechtbank niet heeft onderkend dat de recreatiewoning in strijd is met een goede ruimtelijke ordening. Hij stelt hiertoe dat het college onvoldoende aandacht heeft besteed aan het risico dat de recreatiewoning voor ongewenste permanente bewoning wordt gebruikt. De maatvoering van de recreatiewoning werkt namelijk permanente bewoning in de hand, aldus [appellant]. Verder meent [appellant] dat te verwachten valt dat het gebruik van de woning ook bij recreatieve verhuur geluids- en verkeershinder zal opleveren, aangezien de woning geschikt is gemaakt voor verhuur aan vijf personen.
8.1. Ook op deze grond van [appellant] is de rechtbank gemotiveerd ingegaan. De voorzieningenrechter verwijst kortheidshalve naar de overwegingen van de rechtbank onder 8.4. De voorzieningenrechter ziet geen aanleiding hierover anders te oordelen. Zij voegt hieraan nog toe dat als op enig moment toch zou blijken dat de recreatiewoning permanent wordt bewoond, het college daar handhavend tegen kan optreden.
Het betoog slaagt niet.
9. [appellant] betoogt verder dat de rechtbank heeft miskend dat de motivering ten aanzien van het parapluplan en de daarin opgenomen parkeernormen niet deugdelijk is.
9.1. De rechtbank is in haar uitspraak onder 10.1 en 11.3 gemotiveerd ingegaan op dit betoog. De voorzieningenrechter ziet in wat [appellant] heeft aangevoerd geen aanleiding om hierover anders te oordelen.
Het betoog slaagt niet.
10. [appellant] voert verder beroepsgronden aan over onder meer het vertrouwensbeginsel, het beginsel van fair play, het verbod op reformatio in peius, wijziging van de aanvraag, de berekening van de oppervlakte van de recreatiewoning, de gang van zaken in het vooroverleg en rechtsverwerking door het college. Hij heeft deze gronden niet eerder aangevoerd. In het omgevingsrecht kunnen beroepsgronden niet voor het eerst in hoger beroep worden aangevoerd. Een uitzondering wordt gemaakt als uitgesloten is dat andere belanghebbenden daardoor worden benadeeld. Die uitzondering doet zich bij deze beroepsgronden niet voor. De voorzieningenrechter zal deze beroepsgronden dus niet inhoudelijk bespreken.
Conclusie
11. Het hoger beroep is ongegrond. De voorzieningenrechter bevestigt de uitspraak van de rechtbank.
12. Gelet hierop bestaat aanleiding om het verzoek om het treffen van een voorlopige voorziening af te wijzen.
13. Het college hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Verzoek om schadevergoeding
14. [appellant] heeft de voorzieningenrechter verzocht om een schadevergoeding in verband met overschrijding van de redelijke termijn, als bedoeld in artikel 6, eerste lid, van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden.
15. De redelijke termijn is overschreden als de duur van de totale procedure te lang is. Voor een procedure als deze die uit een bezwaarprocedure en twee rechterlijke instanties bestaat, is in beginsel een totale lengte van ten hoogste vier jaar redelijk. Hierbij wordt een half jaar gerekend voor de behandeling van het bezwaar, anderhalf jaar voor de behandeling van het beroep en twee jaar voor de behandeling van het hoger beroep. De termijn begint op het moment van ontvangst van het bezwaarschrift door het bestuursorgaan.
16. Het college heeft het bezwaarschrift van [appellant] tegen het besluit van 8 november 2023 ontvangen op 14 december 2023 en het bezwaarschrift tegen het besluit van 19 december 2024 op 29 januari 2025. De redelijke termijn is op het moment van deze uitspraak dus in beide procedures nog niet overschreden. De voorzieningenrechter wijst het verzoek van [appellant] om schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn daarom af.
Beslissing
De voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:
I. bevestigt de aangevallen uitspraak;
II. wijst het verzoek om voorlopige voorziening af;
III. wijst het verzoek om schadevergoeding af.
Aldus vastgesteld door mr. G.T.J.M. Jurgens, voorzieningenrechter, in tegenwoordigheid van mr. A.M.C. Hoekstra, griffier.
w.g. Jurgens
voorzieningenrechter
w.g. Hoekstra
griffier
Uitgesproken in het openbaar op 4 november 2026
Bijlage
Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo)
Artikel 2.1
1. Het is verboden zonder omgevingsvergunning een project uit te voeren, voor zover dat geheel of gedeeltelijk bestaat uit:
a. het bouwen van een bouwwerk,
[…]
c. het gebruiken van gronden of bouwwerken in strijd met een bestemmingsplan, een beheersverordening, een exploitatieplan, de regels gesteld krachtens artikel 4.1, derde lid, of 4.3, derde lid, van de Wet ruimtelijke ordening of een voorbereidingsbesluit voor zover toepassing is gegeven aan artikel 3.7, vierde lid, tweede volzin, van die wet.
[…]
Artikel 2.12
1. Voor zover de aanvraag betrekking heeft op een activiteit als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, onder c, kan de omgevingsvergunning slechts worden verleend indien de activiteit niet in strijd is met een goede ruimtelijke ordening en:
a. indien de activiteit in strijd is met het bestemmingsplan of de beheersverordening:
1°. met toepassing van de in het bestemmingsplan of de beheersverordening opgenomen regels inzake afwijking,
2°. in de bij algemene maatregel van bestuur aangewezen gevallen, of
3°. in overige gevallen, indien de motivering van het besluit een goede ruimtelijke onderbouwing bevat.
[…]
Artikel 3.10
1. Afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht is van toepassing op de voorbereiding van de beschikking op de aanvraag om een omgevingsvergunning, indien de aanvraag geheel of gedeeltelijk betrekking heeft op:
a. een activiteit als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, onder c, voor zover er strijd is met het bestemmingsplan of een beheersverordening en slechts vergunning kan worden verleend met toepassing van artikel 2.12, eerste lid, onder a, onder 3°.
[…]
Besluit omgevingsrecht (Bor)
Artikel 6.5
1. Voor zover een aanvraag betrekking heeft op een activiteit als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, onder c, van de wet, wordt de omgevingsvergunning, waarbij met toepassing van artikel 2.12, eerste lid, onder a, onder 3°, van de wet wordt afgeweken van het bestemmingsplan of de beheersverordening, niet verleend dan nadat de gemeenteraad van de gemeente waar het project geheel of in hoofdzaak zal worden of wordt uitgevoerd, heeft verklaard dat hij daartegen geen bedenkingen heeft, tenzij artikel 3.2, aanhef en onder b, van dit besluit of artikel 3.36 van de Wet ruimtelijke ordening van toepassing is.
[…]
Bijlage II, artikel 1
In deze bijlage wordt verstaan onder:
[…]
bijbehorend bouwwerk: uitbreiding van een hoofdgebouw dan wel functioneel met een zich op hetzelfde perceel bevindend hoofdgebouw verbonden, daar al dan niet tegen aangebouwd gebouw, of ander bouwwerk, met een dak.
[…]
Bijlage II, artikel 4
Voor verlening van een omgevingsvergunning voor een activiteit als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, onder c, van de wet waarbij met toepassing van artikel 2.12, eerste lid, onder a, onder 2°, van de wet van het bestemmingsplan of de beheersverordening wordt afgeweken, komen in aanmerking:
1. een bijbehorend bouwwerk of uitbreiding daarvan, mits, voor zover gelegen buiten de bebouwde kom, wordt voldaan aan de volgende eisen:
a. niet hoger dan 5 m, tenzij sprake is van een kas of bedrijfsgebouw van lichte constructie ten dienste van een agrarisch bedrijf,
b. de oppervlakte niet meer dan 150 m2.
[…]
Bestemmingsplan "Buitengebied Lochem, geconsolideerde versie"
Artikel 18.1 Bestemmingsomschrijving
De voor 'Recreatie - Recreatiewoning' aangewezen gronden zijn bestemd voor:
a. een solitaire recreatiewoning;
b. de instandhouding van de in 43.2 genoemde landschapstypen en hun kernkwaliteiten;
alsmede voor:
c. ter plaatse van de aanduiding 'specifieke vorm van natuur - ehs', de instandhouding en ontwikkeling van de kernkwaliteiten en omgevingscondities van de ecologische hoofdstructuur.
Artikel 18.2 Bouwregels
Voor het bouwen gelden de volgende regels:
a. per bestemmingsvlak is maximaal 1 recreatiewoning toegestaan, tenzij een ander maximum aantal wooneenheden is aangeduid;
b. de oppervlakte van een recreatiewoning mag niet meer dan 75 m² bedragen (inclusief berging en veranda), de goothoogte niet meer dan 3,50 meter bedragen, de bouwhoogte niet meer dan 7 meter en de inhoud niet meer dan 300 m³ (inclusief veranda);
c. indien de bestaande en vergunde recreatiewoning al groter is geldt de bestaande omvang als de maximale maatvoering en mag deze niet verder worden uitgebreid;
d. herbouw van een recreatiewoning is mogelijk ter plaatse van de bebouwingscontour van de huidige recreatiewoning, of op een locatie die maximaal 10 meter van de huidige bebouwingscontour is gesitueerd (behoudens afwijking volgens Artikel 44 van deze regels);
e. per recreatiewoning is maximaal 1 vrijstaande berging toegestaan met een oppervlakte van maximaal 6 m² (die wordt verrekend met de oppervlakte voor de recreatiewoning), en een bouwhoogte van maximaal 3 meter voor een vrijstaande berging;
f. ter plaatse van de aanduiding 'recreatiewoning' gelden de volgende bouwregels voor bouwwerken, geen gebouwen zijnde:
Artikel 18.3 Specifieke gebruiksregels
Voor het gebruik gelden de volgende regels:
a. permanente bewoning van recreatiewoningen, kampeerverblijven en/of kampeermiddelen, wordt als gebruik in strijd met dit bestemmingsplan aangemerkt en is strafbaar gesteld in artikel 7.10 van de Wet ruimtelijke ordening;
b. in afwijking van het bepaalde onder a, mag de permanente bewoning van de recreatiewoningen ter plaatse van de aanduiding 'specifieke vorm van recreatie - uitsterfregeling permanente bewoning' worden voortgezet;
c. indien de permanente bewoning van de recreatiewoningen ter plaatse van de aanduiding 'specifieke vorm van recreatie - uitsterfregeling permanente bewoning', na het tijdstip van inwerkingtreding van het plan voor een periode langer dan een jaar wordt onderbroken, is het verboden om de permanente bewoning daarna te hervatten of te laten hervatten. | Link naar deze uitspraak
|
| | |
|
|
